Szary


Autorka tej powieści to niepokorna wojowniczka z Krakowa. Na co dzień strzela z łuku, włada mieczem, fechtuje szablą husarską, jeździ konno, szaleje na motocyklu enduro i trenuje sztuki walki. Wycisza się, szyjąc stroje historyczne i czytając. Nic więc dziwnego, że bohater książki ma podobne zainteresowania. Książka „Szary” otrzymała III nagrodę w kategorii 10-14 lat w IV Konkursie Literackim im. Astrid Lindgren na współczesną książkę dla dzieci i młodzieży, zorganizowanym przez Fundację "ABCXXI - Cała Polska czyta dzieciom". 
To lektura, którą warto polecić swoim nastolatkom.

Szary 
Monika Błądek 
Wydawnictwo Nasza Ksiegarnia, 2016 

Szamil ma 14 lat i wychowuje się w rodzinie zastępczej. Rodzice chłopca nie żyją. Mama zginęła w wypadku, a ojciec Czeczen, w tajemniczych okolicznościach, gdzieś w Rosji. To właśnie Murwan, wpoił synowi zasady, którymi nastolatek kieruje się na co dzień. 
Jego opiekunowie nie mają z nim łatwo. Czeczeńskie korzenie chłopca są powodem wielu zaczepek w szkole. Śniady kolor skóry, czarne włosy wyróżniają go w grupie, czyniąc łatwym celem dla potencjalnych prześladowców. Ci którzy go nie znają mylą go z Arabem lub Rumunem, nie szczędząc drwin.. Jednak Szamil nie skarży się dorosłym. Swoje sprawy załatwia najczęściej sam. 
Tak jak uczył go ojciec. 
Niestety przez swoje zachowanie chłopiec znany jest w szkole z wybuchowego charakteru i częstych bójek. Choć to nie on prowokuje, nie on zaczepia przylgnęła do niego łata „awanturnika”. 

Wraz z Szamilem w rodzinie zastępczej wychowuje się o rok starsza Luiza. Nastolatkowie po początkowej niechęci świetnie się dogadują i chłopak traktuje ją jak swoją przybraną siostrę. Chroni niczym wilk swoje stado. To właśnie Luiza zwróci Szamilowi uwagę na to co dookoła, pokaże świat przyrody który mają na wyciągnięcie ręki – w ogrodzie przybranych rodziców. Wciąż skupiony na sobie i przygotowany do obrony chłopak nie dostrzegał stada wróbli, które w ich ogrodzie mają wodopój i nie wiedział, że Luiza wraz z ciocią Iwoną opiekują się rannymi jeżami w pogotowiu dla małych zwierząt. Teraz i on zacznie pomagać. 


Największym marzeniem chłopaka są jednak treningi MMA /mieszane sztuki walki/. Gdy pod koniec roku szkolnego, Szamil po raz kolejny wdaje się w bójkę, opiekunowie postanawiają wysłać go na treningi z fechtunku historycznego. Luiza wyjedzie na wakacje, a on zacznie ćwiczyć. Na początku jednak będzie musiał pokonać niechęć i rozczarowanie wyborem opiekunów. To przecież nie MMA... W dodatku swoją pierwszą walkę stoczy z 8 - letnią, szczerbatą dziewczynką. Walkę tę przegra... I choć nie będzie łatwo /wciąż przecież wyróżnia się z otoczenia, a to jest wystarczającym powodem dla wielu jego rówieśników by z niego drwić/, to każdy dzień będzie dla niego ważną lekcją. 

Wakacyjne dni wypełnione spotkaniami z nowymi ludźmi i treningami, będą dla niego czasem dużych zmian. Sport nauczy go pokory i systematyczności. Zrozumie, że nie należy lekceważyć żadnego przeciwnika /choćby to była 8 -letnia dziewczynka/, a wygrana to nie wszystko. „Nikt nie jest niepokonany. Zawsze znajdzie się lepszy. To tylko kwestia czasu, kiedy na niego trafisz, Najważniejsze, żebyś dobrze, czysto walczył. Żebyś dał z siebie wszystko” - te ważne słowa usłyszy od trenera.

Książka "Szary" to książka o problemach nastolatków. Samotność, odrzucenie, ciągła gotowość do walki/obrony... Zmagają się z nią nie tylko dzieci w rodzinach zastępczych i osoby innej narodowości. To codzienność wielu chłopców i dziewcząt. Monika Błądek pokazuje ich życie oczami 14-letniego Szamila i uświadamia jaką terapeutyczną moc ma sport, hobby i ludzie o podobnych zainteresowaniach.
Przypomina również, jak ważni są w takiej sytuacji mądrzy dorośli, w których młody człowiek znajduje wsparcie. Dlatego to książka również dla rodziców i nauczycieli.
Dobra propozycja na lekturę dodatkową w gimnazjum. Polecam!